Society
Sociaal kapitaal en Organisatie

Sociaal kapitaal: van kapitaal belang voor uw organisatie

‘Mensen zijn onze belangrijkste assets’. We horen het leidinggevenden vaak zeggen en het is een cliché waarin heel wat waarheid schuilt.
Lies Deweer

De competenties en motivaties van elke medewerker vormen inderdaad een belangrijke factor van het succes van een organisatie. Elke organisatie is maar zo goed als de mensen die er werken. Het valoriseren, optimaal benutten, organiseren en ontwikkelen van dit waardevolle sociaal kapitaal is dan ook de grote uitdaging. Hoe brengt u het beste uit uw medewerkers naar boven, hoe bevordert u hun welbevinden en hoe maakt u uw organisatie wendbaar?

Sociaal kapitaal is geen nieuw begrip. Het effect van sociaal kapitaal op het persoonlijk welbevinden en op de gezondheid van organisaties wordt al langer onderzocht. De wortels van het begrip liggen in het werk van de 19de-eeuwse socioloog Emile Durkheim. Maar het is pas door het artikel Bowling Alone van de Amerikaanse politicoloog Robert Putnam in 1995 dat sociaal kapitaal buiten de wereld van de sociologie bekend werd.

Onderschat het belang voor uw organisatie niet. U hebt de motivatie, persoonlijke betrokkenheid, individuele weerbaarheid, passie en goesting van uw medewerkers broodnodig om te kunnen excelleren. Verhoogt u het sociaal kapitaal in uw organisatie, dan bestrijdt u de kwalen waardoor we in deze snel evoluerende maatschappij steeds meer geplaagd worden, zoals absenteïsme, burn-outs en bore-outs.

Om sociaal kapitaal op een succesvolle en duurzame manier te verhogen, dient u het integraal in te zetten op drie niveaus: het individueel niveau, het teamniveau en het organisatieniveau. Deze drie niveaus hangen samen met elkaar en moeten dus continu in balans zijn.

Op individueel niveau spreken we over de intrinsieke motivatie van de medewerkers. Studies van de Universiteit Gent tonen aan dat in organisaties met een laag sociaal kapitaal meer depressieve symptomen voorkomen en de kans op langdurige afwezigheid groter is. Het spreekt voor zich dat een gemotiveerd medewerker, die zijn job met passie en goesting uitvoert, ook gelukkiger is in zijn job, beter presteert en zich meer engageert voor zijn werkgever.

Op teamniveau gaat het over de interactie tussen medewerkers: de kwaliteit van de sociale relaties, de wederkerigheid, het vertrouwen, de frequentie van de interacties en de intentie om elkaar te helpen de doelstellingen te bereiken. Medewerkers in een organisatie met een hoog sociaal kapitaal hebben een breder zicht op de organisatie en gaan bij elkaar te rade voor hun bekommernissen. Ze durven zich ook ten volle te ontplooien en zetten meer van hun talenten in. De organisatie vermijdt zo ook dat ze kennis inkoopt die eigenlijk al onder de eigen medewerkers aanwezig is.

Op organisatieniveau kijken we naar de factoren die gemeenschappelijk zijn voor iedereen in de organisatie. Het gaat daarbij om de organisatiecultuur, de groepsidentiteit en de wendbaarheid van de organisatie. Om het sociaal kapitaal in uw organisatie te verhogen, is het cruciaal dat u investeert in een inspirerende organisatiecultuur waar medewerkers zich in herkennen en die hen de kans geeft om zich ten volle te ontplooien. De juiste groepsidentiteit (een ‘goed imago’) maakt uw organisatie aantrekkelijker voor klanten, leveranciers en andere stakeholders en is een voordeel om personeel aan te trekken in een krappe arbeidsmarkt. En door medewerkers meer verantwoordelijkheid te geven en een goed gestructureerd systeem van overleggen, samenwerken en beslissen te creëren, kan uw organisatie gemakkelijker inspelen op veranderingen en zich sneller aanpassen aan nieuwe situaties.

Als u in deze drie niveaus investeert, buigt u niet alleen neerwaartse spiralen om, maar zet u ook positieve trends in gang in uw organisatie. Uw sociaal kapitaal is dan ook van kapitaal belang!

Bedankt voor het lezen

Contacteer onze expert

Lies Deweer